Ném biên theo mũi tên luân phiên mà phạm lỗi thì quyền bóng đổi ra sao?

Điểm chính

1. Mũi tên luân phiên thay quả nhảy tranh bóng ở phần lớn tình huống bóng chết mà không đội nào có quyền kiểm soát.
2. Đội không giành quyền kiểm soát bóng sống đầu tiên sau quả nhảy tranh bóng đầu trận nhận lượt ném biên luân phiên đầu tiên.
3. Vi phạm của đội ném trong chính quả ném luân phiên làm đội đó mất lượt; mũi tên đổi hướng ngay.
4. Đối thủ được ném biên tại vị trí của lần ném ban đầu, còn mũi tên mới chỉ họ là đội có lượt ở lần tranh chấp kế tiếp.

Mũi tên luân phiên thay thế quả nhảy tranh bóng như thế nào?

FIBA dùng quyền kiểm soát luân phiên để đưa bóng vào cuộc bằng một quả ném biên thay cho việc trọng tài tổ chức nhảy tranh bóng mỗi khi xuất hiện tình huống tranh chấp theo luật. Mũi tên trên bàn thư ký chỉ hướng rổ của đội sẽ được hưởng quả ném biên tiếp theo. Quyền đầu tiên được xác định sau quả nhảy tranh bóng mở đầu: đội không kiểm soát được bóng sống đầu tiên sẽ nhận lượt luân phiên đầu tiên. ^[1]

Quy tắc này áp dụng cho các tình huống nhảy tranh bóng được liệt kê trong luật, chẳng hạn bóng bị giữ giữa hai đối thủ hoặc bóng sống mắc giữa vành rổ với bảng rổ, tùy ngoại lệ. Nó không có nghĩa mọi lần hai cầu thủ cùng chạm bóng đều tự động khiến trọng tài nhìn mũi tên. Trọng tài trước tiên xác định đúng loại tình huống; sau đó bàn thư ký kiểm tra đội nào đang được chỉ định và phát tín hiệu cho hướng ném biên.

Khi quả ném biên luân phiên kết thúc hợp lệ, mũi tên đảo chiều ngay để chỉ lượt kế tiếp. Quả ném được xem là kết thúc khi bóng chạm hoặc được chạm hợp lệ bởi một cầu thủ trên sân, hoặc khi đội ném vi phạm. Điểm then chốt là việc mũi tên đổi chiều gắn với kết quả của lần ném, không chỉ với việc trọng tài đã trao bóng cho cầu thủ ném.

Nếu đội ném phạm lỗi thủ tục, chuyện gì xảy ra?

Nếu cầu thủ của đội được quyền luân phiên vi phạm trong lúc thực hiện quả ném—ví dụ bước vào sân sai cách hoặc không đưa bóng vào sân trong thời hạn quy định—đội đó mất quyền ném biên luân phiên. Bàn thư ký đảo mũi tên ngay để ghi nhận rằng đối thủ sẽ có quyền luân phiên ở tình huống kế tiếp. Trận đấu được tiếp tục bằng cách trao bóng cho đối thủ ném biên từ vị trí của quả ném ban đầu. Đây là hệ quả kép: đối thủ vừa nhận bóng ngay, vừa được ghi nhận lượt mũi tên kế tiếp. ^[1]

Không nên nhầm hành vi này với việc đội ném chỉ không ghi điểm hoặc bóng chạm vành. Nếu quả ném hợp lệ kết thúc mà không vi phạm, mũi tên đảo chiều theo thủ tục bình thường; bóng sau đó có thể tiếp tục trong trận đấu và một tình huống tranh chấp tương lai sẽ dùng hướng mới. Ngược lại, vi phạm của đội ném khiến quả ném không hoàn thành đúng luật và làm mất quyền được chỉ định cho lần ấy.

Cách xử lý vị trí cũng quan trọng. Đối thủ không được tự chọn vị trí ném thuận lợi hơn; điểm ném là vị trí đã được xác định cho quả ném luân phiên ban đầu. Trọng tài phải khôi phục đúng điểm ném theo luật và bàn thư ký cập nhật mũi tên. Vì thế, khán giả nên theo dõi cả vị trí trao bóng lẫn tín hiệu trên bàn, thay vì chỉ quan sát đội nào cầm bóng sau tình huống.

Phân biệt vi phạm trong quả ném với lỗi xảy ra trước đó

Thời điểm và loại hành vi quyết định hậu quả. Vi phạm thủ tục của đội đang thực hiện quả ném luân phiên làm mất lượt theo Điều 12. Một lỗi cá nhân xảy ra trước khi quả ném được đưa vào sân có thể được xử lý theo điều khoản về lỗi tương ứng; không phải cứ có tiếng còi gần lúc ném là mũi tên tự động đổi. Trọng tài cần xác định bóng đã được trao cho người ném chưa, hành vi là vi phạm thủ tục hay lỗi, và luật quy định hình thức tiếp tục nào.

Các quả ném phạt hoặc quyền kiểm soát bóng gắn với một lỗi cũng có thể làm thay đổi cách tiếp tục trận đấu. Luật FIBA quy định lỗi của một trong hai đội trước khi bắt đầu hiệp (ngoại trừ hiệp một và hiệp phụ), hoặc trong quả ném luân phiên, tự nó không làm đội được quyền ném mất lượt luân phiên. Đây là ngoại lệ đáng nhớ: lỗi và vi phạm không thể gom thành một nhóm chung, vì hậu quả đối với mũi tên khác nhau. ^[1]

Nếu mũi tên đang hướng về một đội nhưng bảng điểm điện tử không hiển thị hoặc bị đặt sai, trọng tài và thư ký cần đối chiếu biên bản trận đấu với tình huống tranh chấp gần nhất. Mũi tên là chỉ báo thủ tục, không tạo quyền độc lập ngoài luật. Một tín hiệu sai cần được sửa trước khi trao bóng để tránh đội không có quyền lại được hưởng quả ném.

Một tình huống minh họa theo trình tự

Giả sử đội A không kiểm soát bóng sống đầu tiên sau quả nhảy tranh bóng mở màn, nên mũi tên chỉ lượt đầu cho A. Cuối hiệp, một tình huống tranh chấp khiến trọng tài trao quả ném biên luân phiên cho A. Nếu người ném của A bước vào sân trước khi nhả bóng, trọng tài thổi vi phạm; B được ném biên tại vị trí của quả ném ban đầu và mũi tên đổi sang hướng của B. Ở tình huống tranh chấp đủ điều kiện tiếp theo, B là đội có lượt theo mũi tên.

Nếu cầu thủ A ném hợp lệ và bóng chạm một cầu thủ trên sân, quả ném kết thúc; mũi tên sẽ đảo sang B dù A có giữ bóng sau đó hay không. Kết quả của pha bóng sống tiếp theo không khôi phục lượt vừa sử dụng. Mũi tên ghi nhận quyền luân phiên đã được dùng, còn quyền kiểm soát thực tế trong phần bóng sống diễn biến theo trận đấu.

Khi theo dõi Theo dõi các trận bóng rổ trực tiếp trên KLIVE, có thể tự kiểm tra ba mốc: đội nào được trao lượt theo hướng mũi tên, quả ném có hoàn tất hợp lệ không, và mũi tên đã đảo sau đó chưa. Trình tự này giúp hiểu vì sao một đội mất bóng tại chỗ nhưng đồng thời đối thủ lại được ghi nhận quyền luân phiên kế tiếp.

Câu hỏi thường gặp